Skip i'r prif gynnwys

Lleihau Gwastraff Gyda'n Gilydd

Mae Lleihau Gwastraff Gyda'n Gilydd yn rhaglen arloesol i helpu i ddatgarboneiddio a lleihau gwastraff yn sector gofal iechyd Cymru.

Archwiliwch ein crynodeb o arfer gorau

Cefndir a chyd-destun

Sut gallwn leihau gwastraff o bob math ar draws y sector iechyd a gofal cymdeithasol?

Mae'r system iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru yn wynebu heriau digynsail yn sgîl pandemig Covid-19, argyfwng costau byw a'r argyfwng hinsawdd byd-eang. Mewn ymateb i hyn oll, rhaid i ni ddatblygu ffyrdd arloesol o ddefnyddio'r holl adnoddau sydd ar gael yn fwy effeithlon. Mae lleihau gwastraff yn un o agweddau canolog Cynllun Datgarboneiddio Llywodraeth Cymru i ddarparu sector cyhoeddus sero net erbyn 2030.

 

Ynghylch y Rhaglen ‘Lleihau Gwastraff Gyda'n Gilydd’

Bydd y rhaglen hon yn canolbwyntio ar dair prif thema i helpu i sicrhau'r newidiadau angenrheidiol, gan gynnwys:

  • Lleihau – cynhyrchion a gwasanaethau nad ydynt yn hanfodol
  • Ailddefnyddio – offer, cyfarpar ac adnoddau eraill
  • Ailgylchu – lle bynnag y bo modd, er mwyn lleihau gwastraff ac ôl troed carbon

Bydd y rhaglen yn raddol ac yn ailadroddus er mwyn sicrhau ein bod yn rhannu arferion da presennol ac yn adeiladu ar syniadau arloesol wrth iddynt ddatblygu. Bydd yn darparu ffocws ac ymdrech ar y cyd i ennyn diddordeb pobl yn eu gweithleoedd a'u cymunedau mewn lleihau gwastraff, a hynny'n amlwg. Bydd hefyd yn creu rhwydwaith o weithgorau yng Nghymru ac yn manteisio ar syniadau arloesol Esiamplwyr Bevan, er mwyn symbylu ymgyrch ehangach i sicrhau newid ar draws systemau a gwasanaethau iechyd a gofal.

Cynhelir y rhaglen o fis Medi 2022 tan fis Medi 2024.

What A Waste!

 

Mae llunwyr polisi, gwleidyddion a gweithwyr gofal iechyd proffesiynol wedi bod yn trafod ymdrin â gwastraff ym maes iechyd a gofal ers i'r GIG gael ei sefydlu ym 1948. Mae'r adroddiad hwn yn galw am ffocws ar broblem gwastraff amhriodol wrth ddarparu iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru, a chamau gweithredu brys i ymdrin â hi. Bydd lleihau gwastraff yn gwneud cyfraniad hollbwysig at fynd i'r afael â'r heriau anferth sydd o'n blaenau, a datblygu gwasanaethau a chymorth mwy darbodus a chynaliadwy o safbwynt economaidd a chymdeithasol. Ceir sawl enghraifft dda eisoes o sut mae lleihau, ailddefnyddio, ailbrosesu, adnewyddu, ailgylchu (sef y 5 R) yn llywio arferion yn y GIG, ond mae angen gwneud rhagor o waith. Bydd angen i bawb ysgwyddo cyfrifoldeb a gwneud cyfraniad.

Darllenwch ‘What a Waste!’

A ydych am leihau gwastraff ym maes iechyd a gofal?

Mae'r system iechyd a gofal cymdeithasol yng Nghymru yn wynebu heriau digynsail yn sgîl pandemig Covid-19, argyfwng costau byw a'r argyfwng hinsawdd byd-eang. Mewn ymateb i hyn oll, rhaid i ni ddatblygu ffyrdd arloesol o ddefnyddio'r holl adnoddau sydd ar gael yn fwy effeithlon.

Gall pawb gyfrannu at helpu i leihau gwastraff. Mae Comisiwn Bevan yn creu rhwydwaith Lleihau Gwastraff Gyda'n Gilydd i ddarparu ffocws ac ymdrech ar y cyd i leihau gwastraff, a hynny'n amlwg, ym maes iechyd a gofal, ac fe'ch gwahoddir i ymuno ag ef.

Bydd rhwydwaith Lleihau Gwastraff Gyda'n Gilydd yn llwyfan cenedlaethol i rannu syniadau ac arfer da, ynghyd â chydweithredu i ddatblygu dulliau o leihau gwastraff. Mae'r cyfle hwn ar agor i bawb, megis unigolion a sefydliadau sydd â diddordeb mewn mynd i'r afael â gwastraff ym maes iechyd a gofal, yn ogystal â'r rhai hynny a hoffai gael rhagor o wybodaeth am y mater amserol hwn, sy'n cael ei gamddeall yn aml.

Llofnodwch yr adduned

Gweminar Lansio

 

Ar 19 Ebrill 2023, roedd yn bleser gennym groesawu 220 o weithwyr iechyd a gofal proffesiynol o bob rhan o Gymru i lansio'r rhaglen hon. Ymunodd sawl siaradwr gwych â ni, gan gynnwys y Gweinidog Iechyd, Eluned Morgan, yr Athro Syr Don Berwick, yr Athro Syr Andy Haines a Richard Smith. Mae cyflwyniadau'r siaradwyr hyn ar gael isod.

Gwyliwch y Weminar Lansio

Astudiaethau Achos

Isod fe welwch ddetholiad o astudiaethau achos sy'n dangos mentrau lleihau gwastraff llwyddiannus ym maes iechyd a gofal cymdeithasol ledled y DU.

Cyn bo hir byddwn yn cyhoeddi crynodeb cynhwysfawr o astudiaethau achos lleihau gwastraff o bob rhan o Gymru. Cofrestrwch i'n bwletin misol i gael y wybodaeth ddiweddaraf.

Os hoffech gyflwyno astudiaeth achos i'r gronfa adnoddau hon, mae croeso i chi e-bostio Bevan-Lets-Not-Waste@abertawe.ac.uk

Arolwg yn canfod bod rheolwyr nyrsio yn gwastraffu oriau'r dydd ar weinyddol a biwrocratiaeth

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Dywedodd rheolwyr y GIG eu bod yn treulio saith i wyth awr y dydd ar waith gweinyddol. Mae arolwg…

Sharpsmart: Adolygiad Busnes

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae Sharpsmart yn arloesi ym maes rheoli gwastraff clinigol i leihau gwastraff diangen. Gweld y gwahaniaeth sydd ganddyn nhw…

Adroddiad prosiect SusQI: Yn ôl i’r Dyfodol: Dod â “hen arferion” yn ôl ar gyfer dyfodol cynaliadwy.

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Nodau: Nod 1 ar gyfer prosiect atgyweirio torgest yr arfaeth (IHR): • Trosi cymaint o CIU…

Gwella iechyd yr ysgyfaint a'r amgylchedd yng Nghanolfan Feddygol Kirkholt, Rochdale

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Asthma yw’r cyflwr anadlol mwyaf cyffredin yn y DU, ac Asthma + Lung UK…

Gwella canlyniadau iechyd cleifion anadlol tra'n lleihau allyriadau carbon

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae anadlwyr yn driniaeth allweddol ar gyfer cyflyrau anadlol, gyda thua 60 miliwn yn cael eu dosbarthu yn Lloegr…

Rhoi allyriadau a gynhyrchir gan anesthetig i'r gwely

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Ar draws y GIG, mae nwyon anesthetig yn cael eu defnyddio'n gyffredin fel rhan o feddygfeydd bob dydd. Rhain…

Mae trafnidiaeth werdd yn darparu cyffuriau achub bywyd ac yn gwella profiad cleifion

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae tua 4% (9.5 biliwn o filltiroedd) o’r holl deithio ar y ffyrdd yn Lloegr yn ymwneud â’r GIG,…

Hybu teithio iach a chynaliadwy ym Manceinion

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Yn 2018, ffurfiwyd un o’r ymddiriedolaethau acíwt mwyaf yn y DU pan ffurfiwyd dau GIG…

Chwyddo i ddyfodol gwyrddach: Yr achos dros wasanaethau negesydd dim allyriadau

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
O gasgliadau sampl i’w profi i drosglwyddo cofnodion cleifion a chludo meddyginiaethau, mae’r GIG yn dibynnu…

Pŵer pedal ar gyfer darparu gofal iechyd glanach

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Yn genedlaethol, mae fflyd y GIG a theithio busnes yn cyfrif am tua 4% o Garbon y GIG...

Harneisio pŵer solar yn Ymddiriedolaeth GIG Ysbytai Addysgu Prifysgol Hull

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Gosododd Ymddiriedolaeth GIG Ysbytai Addysgu Prifysgol Hull darged uchelgeisiol iddi’i hun i fod yn sero net…

Mae cerbydau trydan yn lleihau allyriadau carbon ym Manceinion Fwyaf a'r cyffiniau

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae llygredd aer yn yr awyr agored yn gyfrifol am rhwng 28,000 a 36,000 o farwolaethau yn y DU bob…

Pŵer solar yn tanio dyfodol trydanol i Ysbyty Athrofaol Milton Keynes

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Agorodd Ysbyty Athrofaol Milton Keynes (MKUH) ym 1984 ac mae'r rhan fwyaf o'r ystâd bellach yn…

Dosbarthiadau drôn o gemotherapi hanfodol i Ynys Wyth

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae pobl â chanser ar Ynys Wyth yn ddibynnol ar ddarparwyr tir mawr am…

Ap anadlydd – Cefnogi Agenda Datgarboneiddio BIPAB gyda Thechnoleg

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Gan ddefnyddio canllawiau Asthma a COPD Cymru Gyfan ac elfennau allweddol o strategaeth Datgarboneiddio BIPAB,…

Eich Meddyginiaethau Eich Iechyd (YMYH)

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae YMYH yn cefnogi poblogaeth Cymru i gael y budd mwyaf o'u meddyginiaeth. I sicrhau…

Sefydliadau'r GIG yn torri desflurane yn eu hymgyrch am lawdriniaeth wyrddach

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Defnyddir yn helaeth mewn meddygfeydd bob dydd, mae nwyon anesthetig a meddygol yn gyfrifol am tua 2% o…

Ysbytai Prifysgol Birmingham: Y cyntaf yn y byd mewn llawdriniaeth carbon net sero

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae theatrau llawdriniaeth yn ffocws pwysig o ran lleihau allyriadau carbon: maent yn cyfrif am gymaint â…

Lleihau canwleiddio diangen yn Ysbyty Charing Cross

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Mae'r adrannau brys yn Ysbyty'r Santes Fair ac Ysbyty Charing Cross, y ddau yn rhan o Imperial…

Mae'r menig i ffwrdd o'r ymgyrch: lleihau'r defnydd diangen o fenig di-haint

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Gwelwyd bod gorddefnydd o fenig di-haint yn cynyddu trosglwyddiad pathogenau, croeshalogi, a…

Lleihau gwastraff llieiniau a nwyddau traul yn yr Uned Gofal Dwys (ICU) 2020

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Nod y prosiect hwn oedd lleihau gwastraff llieiniau a nwyddau traul yn yr ICU.

Tuag at Economi Gylchol yn GIG Cymru – Atgyweirio ac Atgyweirio Offer Symudedd

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Ledled Cymru, mae tua 60,000 o unigolion yn cael eu gwasanaethu gan yr Aelodau Artiffisial a…

Lleihau'r defnydd o fagiau plastig yn Adran Fferylliaeth Ysbyty Bronglais

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Adolygodd y prosiect hwn y dull o gludo meddyginiaethau i gleifion ar y wardiau o’r…

Lleihau'r defnydd o fagiau tafladwy yn yr Adran Fferylliaeth yn Ymddiriedolaeth Sefydledig GIG Ysbytai Swydd Gaerloyw

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Nodau: • Lleihau nifer y bagiau a ddefnyddir ar gyfer cyflenwadau cleifion mewnol o >80%. •…

Atal Gwastraff Bwyd yn y Sector Gofal Iechyd

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Cost wirioneddol gwastraff bwyd Cyfanswm cost gwastraff bwyd i’r gofal iechyd…

Cyflwyno cwpanau coffi a chynwysyddion bwyd y gellir eu hailddefnyddio yn Ysbyty Brenhinol Cernyw

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Nod: Cyflwyno a hyrwyddo’r defnydd o gwpanau y gellir eu hailddefnyddio a blychau cludfwyd yn eu lle…

Canolbwynt gwyrddach – gweledigaeth fwy cynaliadwy ar gyfer addysg feddygol o fewn yr Hyb israddedig

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Nodau’r Prosiect: 1. Lleihau effaith ein hystafelloedd ymarfer hunangyfeiriedig (SDP) ar draws y triphlyg…

Arbed costau a lleihau gwastraff drwy gaffael cynaliadwy

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Yn 2018, dechreuodd Bwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda archwilio ffyrdd o arbed arian ac adnoddau,…

Lleihau'r defnydd o samplau gwaed diangen ac offer segur, tîm labordy haematoleg

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Menter i wneud samplu gwaed yn fwy cynaliadwy ac yn llai gwastraffus.

Lleihau ôl troed carbon gweithdy'r uned beirianneg adsefydlu

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Menter yng Nghymru i nodi defnydd mwy cynaliadwy o ddeunyddiau mewn uned peirianneg adsefydlu…

Adroddiad prosiect SUSQI profi glwcos

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Prosiect i leihau ôl troed carbon profion gwaed.

Asesu defnydd clinigol ocsid nitraidd trwy bibell, gwastraff ac effaith amgylcheddol

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Prosiect sy'n lleihau gwastraff diangen yn y defnydd o Ocsid Nitraidd.

Newid o blastig untro i sbecwla metel y gellir ei ailddefnyddio

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Menter sy'n lleihau gwastraff adnoddau trwy gyfnewid sbecwla tafladwy am rai y gellir eu hailddefnyddio.

Ailgylchu Gwastraff Bwyd

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Menter yn Swydd Gaerloyw i nodi a lleihau gwastraff bwyd amhriodol mewn ysbytai.

Dargyfeirio gwastraff cewyn/anymataliaeth o safleoedd tirlenwi dwfn

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Prosiect ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Hywel Dda a oedd yn ailgyfeirio gwastraff cewynnau o safleoedd tirlenwi…

PPE Gwyrddach: Sut y gwnaethom leihau PPE yn llwyddiannus!

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Prosiect sy'n lleihau PPE yn sylweddol yn Ysbyty Cyffredinol Northampton.

Dileu Llythyrau Dyblyg a Anfonir i Feddygfeydd - Tîm Endosgopi, 2019

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Prosiect a roddodd y gorau i anfon copïau papur o adroddiadau endosgopi i feddygfeydd yn Nhŵr…

Adroddiad cydweithredol o brosiectau ailgylchu papur lite a gwrthgyferbyniol, tîm Endosgopi

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Prosiect tîm ym Mwrdd Iechyd Prifysgol Bae Abertawe lle gostyngodd unedau endosgopi yn sylweddol…

Lleihau'r defnydd o bapur yn y Tîm Ymchwil ac Arloesi

| Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Prosiect a leihaodd argraffu yn sylweddol yn nhîm Ymchwil a Datblygu Northampton General…

Mae technolegau VR ac AI yn galluogi cleifion i lunio eu triniaeth canser eu hunain

| Prosiect Carfan 6 Enghreifftiol Bevan, Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Astudiaeth Achos Canolfan Ganser Felindre Mae prosiect Enghreifftiol Bevan Canolfan Ganser Felindre yn arloesi mewn ffyrdd newydd…

Gwella cwnsela a darpariaeth atal cenhedlu ôl-enedigol

| Prosiect Carfan 6 Enghreifftiol Bevan, Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Anu Ajakaiye, Noreen Haque, Maria Kaloudi a Ruth Roberts Bwrdd Iechyd Prifysgol Betsi Cadwaladr Cefndir:…

WIIN: Porth Rhwydwaith Gwella ac Arloesi WAST

| Prosiect Carfan 5 Enghreifftiol Bevan, Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Jacqui Jones, Andeep Chohan a Jonathan Turnbull Ross Ymddiriedolaeth GIG Gwasanaethau Ambiwlans Cymru Cefndir: Yn dilyn…

Addysg cleifion: Caniatâd ar gyfer trallwysiad gwaed

| Prosiect Carfan 5 Enghreifftiol Bevan, Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Joanne Gregory a Stephanie Ditcham Ymddiriedolaeth GIG Prifysgol Felindre gyda WeAreQR a Vale People First This Bevan…

Brysbennu gyda Tele (TWT): ymyriad byr cynnar ar gyfer ffisiotherapi plant

| Prosiect Carfan 5 Enghreifftiol Bevan, Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Sarah Roberts Bwrdd Iechyd Prifysgol Aneurin Bevan Cefndir: Amrywiadau mewn cerddediad (patrwm cerdded), osgo traed…

Defnyddio Seicoleg Iechyd i Wella Ymlyniad â Meddyginiaethau

| Prosiect Carfan 1 Enghreifftiol Bevan, Astudiaeth Achos Peidiwn â Gwastraff | Dim Sylwadau
Martin Davies (CTUHB), Emma Williams (CTUHB) ac Anne Hinchliffe (PHW) Bwrdd Iechyd Prifysgol Cwm Taf…